در هرات ساعت حدود 8 پیش از چاشت است و در این زمان درب انترنت کلپ جامی گشوده می شود. با باز شدن این انترنت کلپ در جاده ی ولایت، کامپیوتر میز شماره 4 آن که در گوشه ی شرقی قرار دارد، مصروف می شود. این انترنت کلپ، سرعتی خوبی دارد و به همین دلیل اکثر روز ها تا شامگاهان حدود ساعت 7 شام، باز می باشد.
معمولاً تمامی 14 کامپیوتر این انترنت کلپ در طول روز به وسیله مشتریان اشغال شده اند و جوانان و نوجوانان در آن مصروف گشت زنی در انترنت هستند؛ اما میز شماره 4 از یک ماه به این سو، اکثر روزها از صبح تا به شام پذیرای یک مشتری است. سهیل فرهنگ نوجوان 16 ساله که روز های اول، کمتر از یک ساعت در روز با انترنت کار می کرد، پس از ساختن صفحه ی "فیس بوک" برای خودش به مشتری دایمی، این انترنت کلپ تبدیل شده است.
او هر روزه با زبیر هاشمی مسئوول این انترنت کلپ، آخرین کسی است که از پشت میز شماره 4 با چشم های خسته بلند شده و خمیازه کشان به سوی خانه می رود.
این روزها، انترنت کلپ های هرات میزبان صد ها جوان و نوجوان دختر و پسر هستند و شلوغی در آن ها به حدی است که باید تازه وارد ها برای باز نمودن ایمیل خود، برای مدت زیادی پشت صف منتظر باشند.
حامد مایار مسوول یکی دیگر از انترنت کلپ ها در هرات، که به نام لمر فعالیت دارد می گوید: "از چند ماه بدین سو، جوانان زیادی اعم از دختر و پسر عضویت فیس¬بوک کسب کرده ¬اند و ساعت¬ها وقت شان¬ را در فیس بوک گذرانده، با دوستان خود در گوشه ¬و کنار جهان در تماس اند."
با آن که روی آوردن به فن آوری جدید و دنیای انترنت در افغانستان، در میان همه مردم به ویژه جوانان و نوجوانان رشد چشم گیری داشته؛ اما از یک سال به این سو، با آشنایی مردم به شبکه های اجتماعی انترنتی به ویژه فیس بوک، استفاده از انترنت در میان جوانان و نوجوانان رونق زیادی پیدا کرده است.
در حال حاضر از استادان دانشگاه و دانشجویان گرفته تا نمایندگان پارلمان، نهادها، سیاستمداران و افراد عادی از زنان و مردان، در این شبکه اجتماعی عضویت دارند و با نشر نظرات سیاسی و اجتماعی، شعر عکس و نبشته های بلند و کوتاه، فکر شان را به همدیگر منتقل می سازند.
اگرچه سایت فیس بوک یکی از پر کاربرترین سایت های اجتماعی در تمام دنیا است و پدیده ی اعتیاد به فیس¬ بوک ویژه افغانستان نیست؛ اما در این میان نوجوانانی هستند که بیشتر از این که دنبال درس و کارهایی دیگر باشند، ساعت ها در روز در صفحه ی فیس بوک خود مصروف اند.
حامد مایار در مورد علاقه ی مشتریان انترنت کلب اش به فیس بوک می گوید: "فیس بوک قابلیت¬های فراوانی را برای کاربران ایجاد کرده است که از متبارز ترین قابلیت¬های آن می توان دوست¬یابی، دسترسی به اطلاعات شخصی دیگران و ارایه دیدگاه¬های خود و آشنا شدن با دیدگاه¬های دیگران را نام¬ برد. البته بازی¬های آنلاین، تبلیغات و نرم افزارهای جانبی، از دیگر قابلیت¬های این سایت اجتماعی می¬باشد؛ اما دوست¬یابی مهمترین شاخصه این سایت است."
اما با این حال آیا می شود، کسانی را که حدود 8 ساعت در روز با فیس بوک کار می کنند، معتاد فیس بوک نامید؟
جلیل ¬احمد توکلی، روانشناس در هرات می گوید: "اعتیاد همیشه به معنایی که ما تصور میکنیم،الزماً اعتیاد به مواد مخدر نیست؛ بلکه محققان معتقد اند شیوههای اعتیاد در عصر حاضر تغییر کرده و دیگر محدود به سگرت، مواد مخدر و مشکلات اخلاقی نمی¬شود."
به باور توکلی، استفاده افراطی از هر چیز میتواند به صورت اعتیاد بروز کند. در این حالت، شخص مرتبط احساس میکند به شیوهای باید نیاز روانی و یا جسمی خود را برطرف کند و به همین دلیل ممکن است کاربران فیس بوک تا ساعتها در حال گشت¬ و گذار در این سایت باشند. در مواردی حتی کاربران این سایت آن¬ قدر وقت خود را پای آن صرف میکنند که خواب آنها هم دچار اختلال میشود و به بیماریهای افسردگی یا نا امیدی دچار میشوند.
احمد سهیل که اکنون به فیس بوک دسترسی کامل دارد، از این که چرا ساعت ها میهمان فیس¬بوک است چنین می گوید: "دسترسی به اطلاعات شخصی دیگران، برای من لذت بخش است و به همین دلیل من از کار با فیس بوک خسته نمی شوم. من ساعت ها می ورم اطلاعات دوستان و دیگر کاربران را که شامل عکس، دیدگاه¬هاي شخصی و مشخصات استفاده کننده است را می بینم و با آن ها دوست می شوم."
در همین حال مارک¬ زاکربرگ، بنیانگذار فیس بوک باور دارد که فیسبوک باعث شده است به تدریج نظر مردم در مورد حریم خصوصی تغییر کند. امروزه مردم تمایل دارند بیش از گذشته اطلاعات خصوصی یا نبستاً خصوصی خود را در اختیار دیگران قرار دهند.
با این همه آقای توکلی به این باور است که ابزار های ارتباطی مثل فیس¬بوک که به دسترس ما قرار گرفته برای رفع نیازمندی¬های معقول ماست.
او می افزاید: "هر پدیده جدیدی به¬ ویژه در بخش فناوری¬های نوین جنبه¬های مثبت و منفی دارد، اما آنچه مهم به نظرمی رسد؛ این است که ما به عنوان استفاده کننده¬گان چگونه از آن استفاده موثر و مثبت می¬کنیم"
به باور توکلی لازم است برای امنیت بیشتر و جلوگیری از ضیاع وقت و بروز تنش، در نخست اطلاعات محرم خود را در دسترس دیگران نگذاریم و در کنار آن دنبال دوستانی که نمی¬شناسیم نباشیم و سعی کنیم تا از ابرازنظر در باره دیدگاه¬های دیگران که مطابق دیدگاه¬های ما نمی¬باشد خود را دور نگهداریم.
با این حال؛ احمد سیهل فرهنگ، در صفحه دوستانش کسانی را می¬شناسد که پیش از این با آنها آشنا نبوده است. او اکنون از شهر و کشورش گرفته تا هند، ایالات متحده و بسا کشورهای دور و نزدیکش دوستان زیادی دارد و تماس های متفاوت و مداوم با آنها برقرار نموده است.
