افغانستان در آستانه ی دومین انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی خود قرار دارد. مردم این کشور تازه گام به دموکراسی گذاشته می خواهند در 29 اسد سال روان با رفتن به پای صندوق های رای، رییس جمهور خودرا برگزینند.
اما این کشور هنوز در حال جنگ به سر می برد، در مناطق جنوبی آن عملا طالبان با نیروهای دولتی، ناتو و ائتلاف در جنگ هستند. همچنان مناطق جنوب شرقی و شرق، وضعیت نا آرام و هر روز حملات مرگبار مخالفین را شاهد است.

در ولایاتی غربی وضعیت نسبتا آرام گزارش می شود و چالش های ایجاد شده از سوی طالبان هر از گاهی محار می شوند؛ ولی باز هم نیرو های مختل ساز، می توانند با حمله به دختران دانش آموز و اختطاف ها وگاهی حمله های راکتی به ویژه در هرات، تهدیدی باشند برای مردم و نیروهای دولتی.

مناطقی آرام این کشور، شامل مناطق مرکزی (ولایت های هزاره نشین) و مناطق شمالی و شمال شرقی که در آن ها بیشترینه تاجیکان زیست دارند به شمار می رود.
مگر این مناطق هم با نزدیک شدن انتخابات، به سوی نا آرامی پیش می رود. کشته شدن یک کارمند آگاهی عامه ی کمیسیون مستقل انتخابات در ولایت بلخ 15 سرطان، حمله ی مرگبار بر یک نامزد شورای ولایتی کندز و به قتل رساندن مسوول کمپاین یکی از نامزدان ریاست جمهوری در بغلان، در اواخر این ماه، زنگ خطر را به صدا در آورد که مناطق نسبتا آرام شمال هم، با نزدیک شدن انتخابات نا آرام می شود.
در میان ولایت های شمال، دامنه ی ناامنی بیشترینه در  کندز در حال پهن شدن است، کندز از ولایت های می باشد که در زمان حاکمیت طالبان، ولایت کلیدی و مرکز تجمع این نیروها در شمال بود. ولایت های دیگر مانند بلخ  و جوزجان سرپل و فاریاب، در مقایسه با کندز آرامتر به نظر می رسد.

دلیلی بروز نا امنی های شمال چیست؟

مقامات حکومتی در کندز، توافق امریکا با روسیه و تغییر راه تدارکاتی ناتو از مسیر جنوب به شمال که از کندز می گذرد را، عامل تجمع طالبان در کندز و نا آرامی در این شهر می دانند. محمد عمر والی کندز، افزایش تحرک طالبان در کندز را، باز شدن راه ترانزیتی نیروهای ناتو از راه کندز به کابل می داند؛ اما در مقابل مخالفین سیاسی حکومت، نا آرامی های شمال به ویژه کندز را، ناشی از دسیسه های دست های در ارگ می دانند که به خاطر مختل سازی روند انتخابات و کاهش شرکت مردم، ایجاد می شود. مخالفین سیاسی حکومت به ویژه جبهه ی ملی می پندارد که بیشترین طرفدارانش را در شمال دارد و کاهش شرکت این مردم در انتخابات، به نفع حکومت و ضرر این جبه می باشد. فاضل سانچارکی، می گوید که برخی حلقات در حکومت نمی خواهند شمال آرام باشد.

همچنان چندی پیش عطا محمد نور والی مقتدر بلخ که از نامزدی مخالف حامد کرزی، دکتور عبدالله عبدالله، در انتخابات پیش رو حمایت می کند، گفت: "دست های از ارگ در پی ناآرامی شمال هستند." این گفته ی آقای نور ریشه در اختلافات گذشته ی گروه های مستقر در شمال دارد. فرماندهان وابسته به حزب اسلامی حکمتیار و فرماندهان جمعیت اسلامی برهاندالدین ربانی، درگیری های گذشته شان را به خاطر دارند، حلقه ی نزدیک به ارگ که بیشترینه از افراد مربوط به حزب اسلامی حکمتیار هستند، متوجه این گفته ی آقای نور است. آقای نور از فرماندهان جمعیت اسلامی در سال های جهاد در ولایت های بلخ، سمنگان و سرپل بود.  تنش های لفظی جمعه خان همدرد از فرماندهان سابق حزب اسلامی در زمان والی بودنش درولایت های(بغلان، سمنگان و جوزجان)  شمال با عطامحمد نور و اعتراضات مردم علیه همدرد که منجر به کشته شدن ده ها تن در جوزجان شد، سپس   حمایت رییس جمهور از آقای همدرد، در ذهن منتقدین کرزی، پدید آورنده ی این شد که حلقه ی نزدیک به کرزی بر سر برپایی نیروهای حزب اسلامی در شمال هستند.  همچنان روی دیگر این صحبت شاید به  ائتلاف اخیر رییس جمهور با رقبای عطا محمد نور(دوستم و محقق) برگردد. حزب جنبش ملی اسلامی به برهبری جنرال دوستم و حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان به رهبری حاجی محمد محقق، از رقیبان عطا محمد نور در بلخ، در انتخابات پیش رو از نامزدی حامد کرزی اعلام حمایت نمودند. در عوض، حامد کرزی حکم به تعلیق انداختن وظیفه ی رییس ارکان قوای مسلح که برای دوستم داده شده بود را، پس گرفت.

اکنون در میان این گیردارهای سیاسی و موضع گیرهای مختلف مقامات حکومتی در مرکز و شمال، نا آرامی های این مناطق در آستانه ی انتخابات، پیچیده تر شده است.
طالبان که همواره، مسوول نا آرامی و حملات دانسته می شوند، در مورد حوادث اخیر شمال (کشته شدن یک نامزد شورای ولایتی، قتل کارمند آگاهی عامه و قتل مسوول کارزار انتخاباتی ملا سلام راکتی در بغلان)  هنوز اظهار نظری رسمی نکرده اند. همچنان از سوی دیگر به گفته ی رییس کمیسیون مستقل انتخابات، طالبان نه تنها که روند انتخابات را مختل یا تهدید نکرده اند؛ بلکه در برخی مناطق نیروهای این گروه، کارت رای دهی گرفته اند. پس آیا نا آرامی های شمال، برای مختل شدن انتخابات در این مناطق از سوی طالبان صورت می گیرد یا عوامل دیگری دارد؟  
در این هفته محمد قسیم فهیم، معاون اول حامد کرزی، نامزد ریاست جمهوری انتخابات پیش رو، روانه ی ولایت تخار بود که  در مسیر راه کندز تخار در منطقه ی خان آباد، مورد حمله ی مسلحانه قرار گرفته و تصویر بردارش، زخم برداشت.
ساعاتی پس از این حمله طالبان در تماس با رسانه ها، مسوولیت این حمله را پذیرفته گفتند که هدف آن ها کشتن، اقای فهیم بوده است؛ ولی دو روز پس از این حادثه، خبر آتش بس طالبان و دولت در ولایت شمال غربی بادغیس اعلام شد. در جزئیات این آتش بس از سوی مقامات محلی دولت آمده است که طالبان در این ولایت،  به مراکز رای دهی حمله نمی کنند، با آنکه این خبر را طالبان رد نمودند؛ مگر قضیه مبهم و مشکوک باقی است. با مرور بر این موارد، نا آرامی های شمال بیشتر از پیش پیچیده و سوال برانگیز جلوه می کند. 
 ناامنی بر حضور رای دهندگان در پای صندوق های رای و اعتبار نتایج انتخابات تاثیر گذار است و این موضوع نگرانی عمده ی برای نامزدان، رای دهندگان و جامعه ی جهانی می باشد. تا چند هفته پیش، بیشتر این نگرانی ها متاثر از ناامنی در جنوب کشور بود؛ اما اکنون در حالی که داکتر عبدالله براساس نظرسنجی ها، از حمایت های شگفت انگیزی برخوردار شده است، تمرکز توجه هرچند اندک، در حال تغییر مکان به نقاط دیگر کشور است، جایی که حضور بیشتر رای دهندگان در پای صندوق های رای به نفع داکتر عبدالله بوده واین باعث خواهد شد که رییس جمهور کرزی از به دست آوردن 50 درصد آرا در دور نخست رای دهی، ناکام بماند.