خبرنگاران: ستانکزی - ستوری کریمی و سید نذیر به همکاری عادله کبیری

چهارطفل میان سنین  4تا12 ساله درخانواده ی درولسوالی غوریان در 64 کیلومتری غرب هرات چشم براه عبدالقیوم پدرشان بودند تااز سفر برگردد، سرانجام او برگشت اما در یک تابوت.

این گفته محمد نسیم است که به تازگی جسد یگانه برادرش عبدالقیوم را از مرزبانان ایرانی درمرزهرات تسلیم گرفته است.
 
خانواده عبدالقیوم بنا، سی و سه ساله ازباشندگان ولسوالی غوریان هرات درغرب افغانستان با فقروتنگدستی زندگی را به سرمی بردند هرچند او پیشه ی بنایی داشت، مگر به گفته محمدنسیم درآمدش تکافوی زندگی بخورونمیراعضای خانواده  را نمی کرد.

.
محمد نسیم که دربازارولسوالی غوریان شغل خیاطی دارد، اضافه نمود که برادرش عبدالقیوم  فکرمی کرد که گرفتن موادمخدرازقاچاق بران بزرگ درغوریان و انتقال آن به شکل کرایه ازهرات تا ایران، ممکن چاره حل مشکل فقرو فاقه ی خانواده وی باشد، ازاین سبب حاضرشده تا در بدل پنج میلیون تومان ایرانی که معادل حدود 5000 هزاردالرامریکایی می شود، یک كيلو مخدرنوع « کرستال»  را به ایران ببرد. 

کی این مقدارکرستال را به برادرش داده، چه وقت بازداشت شده، چند وقت را درزندان سپری نموده و چه گونه اعدام شده است؟

این ها  سوالاتی هستند که نیازبه پاسخ دارند مگر نسیم  درحالی که معلوم می شد ازجزییات موضوع بیش ازاین نه می داند، می گوید که برادرش نسبت بیکاری و مشکل اقتصادی  که داشت دست به این کار زد.

وی زمان بازداشت عبدالقیوم برادرش را همزمان با انتخاب احمدی نژاد درایران قلمداد نموده، می افزاید که  حکم  اعدام بالای برادرش درحالی تطبیق شده است که وکیل مدافع وی (که یک شهروند ایرانی بوده) نیزکاری برای رهایی او انجام نداده درحالی که  ازآنان  مقدارپولی  نیز دریافت کرده است.

این درحالی است که باتوجه به رشد بیکاری ومشکلات اقتصادی درهرات و افغانستان، عده ی حاضرمی شوند بدون درنظرداشت ازعواقب این گونه اعمال، مرگ را به جان بخرند.

باید گفت با وجود سرازیرشدن ملیاردها دالربه هدف آوردن تغییرمثبت درزندگی مردم افغانستان، هنوزاین هدف نه تنها برآورده نشده بلکه بیکاری و فقر یکی ازچالش های عمده دراین کشوربه شمارمی آید.

 عبدالسمیع وفا مدیرجوانان در اطلاعات و فرهنگ هرات  درمورد می گوید: «درمطابقت با سروی ملل متحد، هم اکنون حدود پنج میلیون جوان بیکار در افغانستان وجود دارد که ازفقررنج می برند.»

 دراین حال  به عقیده عده ی ازصاحب نظران ، بیکاری درافغانستان باعث می گردد تا جوانان شکارقاچاقچیان   بزرگ ومافیای موادمخدرگردیده باآن که نفع بزرگ این تجارت نامشروع وخلاف واپس به خود مافیا برمی گردد نه به قربانیان .

با آن که دولت ایران هرازگاهی ادعامی کند که یک عده شهروندان افغانی رابه اتهام قاچاق مواد مخدر بازداشت واعدام نموده  ولی عده ی مدعی اندکه  اقارب شان برای یافتن کاربه ایران رفته و می روند  نه قاچاق مواد مخدر، مگربه اتهام قاچاق مخدربازداشت واعدام می شوند.
 
ارباب ظریف یک تن از اهالی ولسوالی کهسان ولایت هرات که جسد برادرخانمش را به تازگی از مرزبانان ایرانی دربدل یک ونیم میلیون تومان معادل حدود 1500 دالرامریکایی  به گفته خودش  تسلیم شده، ادعادارد که خسربره اش درشهرمشهد ایران مصروف مزدوری بود ه که به اتهام قاچاق مواد مخدرازجانب مامورین ایرانی بازداشت  وبدون دسترسی به وکیل مدافع، اعدام شده است.

ازطرف دیگر با توجه به نگرانی عدم دسترسی درست به رقم  دقیق شهروندان اعدام شده افغانی ، تکرارمکرر این  گونه اعدام ها ی غیرشفاف ازیک طرف وعدم توجه لازم حکومت افغانستان به این مساله، خواستیم واکنش مقامات  ایرانی درهرات رابدانیم مگرنمایندگی قنسولی دولت جمهوری اسلامی درشهرهرات حاضربه گفت وگودراین مورد نشد.

این درحالی  است که سفارت جمهوری اسلامی ایران درکابل نیز حاضربه پاسخ گویی دراین مورد  نمی شوند.

با توجه به وضعیت موجود است که   نهاد های مدافع حقوق بشر درافغانستان  نیزازاین مساله ، نگرانی دارند.
انجنیرعبدالقادر رحیمی رییس دفترساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر درحوزه غرب درحالی که بررسی دوسیه های جرمی افغان ها درخارج ازکشوررا وظیفه نمایندگی های سیاسی افغانستان  می داند بااین قضیه اززاویه دیگری نگاه می کند.

او با ابراز تاثر از دولت  افغانستان خواست  تا  از عادلانه بودن محاکمه این افرادبه مردم  اطمینان دهد.

ازجانب دیگر نه تنها درهرات بلکه درکابل وسایرولایات مردم ونمایندگان آنان درمجلس تعداد افراداعدام شده را بیشترازرقم داده شده منابع ایرانی وحکومت افغانستان می دانند ،میر غلام فاروق حسینی یکتن از علمای دین در هرات می گوید که قبر چهل و دو نفر از افرادی که در ایران  اعدام شده اند،  برایش معلوم است.

دراین حال  این ادعا که دولت مردان افغانستان وظایف شان  را دربرابر حقوق شهروندان کشور درایران، انجام نه داده اند .نیزباورمردم را نسبت به عملکرد حکومت کمرنگ خواهد ساخت.
حاجی محمد یک تن ازشهریان هرات  که پیشه ی دوکانداری دارد با مایوسی می گوید: « دولت افغانستان پروای  حقوق شهروندانش را ندارد.»

سوای ازمردم عام، این قضایا درمحیط تحصیلی واکادمیک هرات نیز توجه را به خودمعطوف داشته است.
فرید احمد باشنده شهرهرات ویک تن از محصلین پوهنتون آن ولایت است.

اومی گوید، باید دوسیه های افغان ها ی خارج ازکشورتوسط نمایندگی های سیاسی افغانستان بررسی می شد.
او علاوه نمود: «  دروقت اعدام افغان ها باید نماینده های سیاسی دولت درایران حضور می داشتند در حالی که چنین نبوده است »

واما روی کرد وزارت خارجه کشورتاکنون چه بوده است ؟

با آن که مسوولین وزارت خارجه تاکنون رقم شهروندان اعدام شده افغانی راشش نفرو متفاوت ازادعای مردم قلمداد می کردند مگر برای نخستین بار داکترزلمی رسول وزیرخارجه کشوردر روزگذشته( 3می 2010) در تلویزیون خصوصی «طلوع » ادعا کرد  که آنان  نماینده سفارت ایران درکابل را احضاروازوی خواسته اند تا معلومات دقیقی از ازرقم افراد محکوم به حبس ، اعدام شده یا محکوم به اعدام باسایرحزییات را دراسرع وقت دردسترس آنا ن  قراردهد.

واما دیدگاه قوانین وحقوق بین الدول درمورد چگونه است ؟

محقق بخت محمد بختیار صاحب نظرمسایل حقوق بین الدول درآکادمی علوم افغانستان می گوید هرگاه توافق نامه ی درمورد استراد اتباع میان افغانستان وایران وجودنداشته باشد دراین صورت ایران می تواند مجرمین افغانی را درقلمروش مجازات نماید به شرطی این که، این گونه مجازات شفاف ، مطابق نورم های حقوق بشرو درمطابقت با اصول وایین دادرسی باشد.

آقای بختبارگفت : «دفاع  ازمنافع ملی وحقوق شهروندان درخارج کشورازوظایف دولت افغانستان است .»
این درحالی است که به عقیده  وی  درافغانستان حتی  از منافع ملی تاکنون تعریف مشخصی نشده است چه رسد به دفاع ازحقوق شهروندان دربیرون ازمرزها .