حزب اسلامی به رهبری گلب الدین حکمتیار، از گروه هایی است که در هشت سال گذشته در کنار طالبان با دولت افغانستان و نیروهای ائتلاف جنگ با تروریزم، در گیر جنگ بود. آقای حکمتیار، نیز شامل فهرست سیاه شورای امنیت سازمان ملل می باشد. همچنان این گروه در هشت سال گذشته، مسوولیت حمله های نظامی در برابر نیورهای دولتی و بین المللی، از جمله حمله ی خونین دو هزار هشت به سربازان فرانسوی در ولسوالی سروبی کابل را به عهده گرفت که در این حمله  ده  سر باز فرانسوی به قتل رسیدند.

یکی از اهداف حکمتیار در هشت سال گذشته که دلیل مخالفت مسلحانه با دولت افغانستان عنوان می کرد، موجودیت نیروهای خارجی در افغانستان بود. او افغانستان را کشور اشغال شده و دولت حامد کرزی را، یک دولت دست نشانده می دانست.

از همین چارچوب، آقای حکمتیار دو سال پیش در یک نوار تصویری که از رسانه های داخلی وخارجی به نشر رسید، عنوان کرد که حزب او تنها جریانی است که قادر به ساختن یک حکومت اسلامی در افغانستان خواهد شد. این سخن آقای حکمتیار، از یک سو اسلامی بودن دولت افغانستان را، زیر سوال می برد و از سوی دیگر، داعیه ی اسلام گرایی طالبان را هم به چالش می کشید. اما درست چند هفته پس از این اظهارات، او خواستار گفت و گو با حامد کزی شده بود؛ ولی این گفت و گو به هر دلیلی، محقق نشد.

 
اکنون پس از هشت سال و مطرح شدن مسئله ی گفت و گو با گروه های مسلح مخالف ( طالبان و حزب اسلامی حکمتیار) نماینده های آقای حکمتیار با طرحی وارد کابل شده اند و خواهان گفت و گو با دولت افغانستان می باشند.
اگر چه هنوز از جزئیات طرح حزب اسلامی، معلومات روشن در دست نیست؛ اما آقای زرغون سخنگوی این گروه، در گفت گو با رسانه ها گفته است که طرح حزب اسلامی دارای 16 ماده است که در آن به خارج شدن نیروهای خارجی از افغانستان، ساختن یک دولت انتقالی پس از ششش ماه دوام کار پارلمان و حکومت، تغییر در قانون اساسی و برگزاری یک انتخابات برای تعیین رییس جمهور جدید در سال 1390 ، تا کید شده است.

اما این طرح حزب اسلامی، چقدر قابل قبول می باشد و واکنش دولت افغانستان برای پذیرش آن چه خواهد بود؟
وحید عمر سخنگوی رییس جمهور کرزی، می گوید: "هنوز وقت است که در مورد چگونگی پذیرش  و یا بحث در مورد طرح حزب اسلامی، سخن گفت؛ اما این خبر خوبی است که هیئت این حزب وارد کابل شده و با رییس جمهور دیدار داشته اند. باز شدن باب گفت و گو ها خود یک آغاز خوبی است برای رسیدن به صلح."

پذیرفته شدن طرح حزب اسلامی از سوی دولت افغانستان و نیروهای خارجی، به باور آگاهان نا ممکن به نظر می رسد و از سوی پذیرفتن این طرح که شامل خارج شدن نیروهای خارجی از افغانستان و تغییر در قانون اساسی می باشد، خلاف روند دموکراتیزه کردن افغانستان و آزادی های مدنی وحقوق زنان است.

گلالی حبیب فعال حقوق زن، می گوید: "پیشینه ی حکمتیار و حزب اسلامی نشان می دهد که این گروه با ساختار دموکراتیک و آزادی های مدنی مخالفت جدی دارد. از این رو از نظر خواست های این گروه، با اندک دست آورد های هشت ساله ی حضور جامعه ی جهانی و دولت افغانستان که در زمینه ی دموکراسی، آزادی بیان و حقوق زنان بود کاملا در تضاد است. یعنی پذیرفتن خواست های حکمتیار، در صورت خروج نیروهای بین المللی، رفتن افغانستان به جنگ های دهه ی 70 خورشیدی و پا گذاشتن به تمام آزادی های مدنی و حقوق زنان می باشد."

آصف بکتاش تحلیل گر مسایل سیاسی، به این باور است که فشار های نظامی اخیر امریکا به طالبان و گروه های مخالف مسلح، باعث شده که آقای حکمتیار را وارد گفت و گو نماید.

آقای بکتاش می گوید: "امروز ما شاهد این هستیم که جریان حزب اسلامی حکمتیار در ائتلاف حامد کرزی، چندین وزیر، والی و رییس دارد، به عنوان نمونه،  آقای فاروق وردک وزیر معارف، آقای هادی ارغندی وال و زیر اقتصاد، آقای جمعه خان والی، از اعضای پیشین حزب اسلامی حکمتیار و وفادار به او اکنون، عضو فعال حکومت حامد کرزی هستند و هرگز نگفته اند که از حکمتیار جدا هستند. پس مسئله ی آمدن و پیوستن شخص حکمتیار، به یک هدف سیاسی صورت می گیرد تا برای حزب خود وزنه ی ایجاد نماید."

به باور آقای بکتاش، اگر حکمتیار می خواهد از جنگ دست بکشد، همانند دیگر گروه های جهادی باید با پذیرفتن قانون اساسی وارد انتخابات شود و مبارزه ی سیاسی نماید نه این که از راه خشونت بخواهد به قدرت برسد.
اما حاجی فرید عضو مجلس نمایندگان سابق عضو حزب اسلامی، می گوید که  باید دولت افغانستان برخی از شرایط حزب اسلامی را بپذیرد و مهم ترین مسئله رسیدن به صلح است و باید خواست های حزب اسلامی به عنوان یک طرف جنگ در نظر گرفته شود. آقای فرید می گوید که با پیوستن حکمتیار به دولت، اکثر نا امنی ها فروکش می کند.

ولی هارون میر کار شناس مسایل سیاسی، می گوید: "حزب اسلامی دیگر توان مبارزه ی مسلحانه را که در گذشته داشت از دست داده است و امروز پیوستن و نپویستن او، تأثیر چندانی به امنیت ندارد."
آقای حکمتیار که در گذشته بر سر شرایط خود نهایت پا فشاری می نمود و خروج نیروهای خارجی بدون قید و شرط، از شرایط گفت و گوی او با دولت افغانستان عنوان می شد. در حال حاضر تغییر آنی در موضع وی، سوال بر انگیز شده است.

آقای میر دلیل این امر را، ناگذیری حکمتیار می داند. او می گوید: "فشارهای نظامی اخیر برای سرکوب مخالفین مسلح که حزب اسلامی شامل آن است از یک سو، باز داشت های اخیر پاکستان از سوی دیگر، آقای حکمتیار را وا داشته است که با گرفتن امتیازی، از این باطلاق بیرون شود."

اخیرا، در گیری های میان گروه طالبان و حزب اسلامی حکمتیار در ولایت بغلان رخداد و گفته شد که طالبان به کشتار و خلع سلاح افراد حزب اسلامی این متحد خود پرداختند. این امر درست چند روز پیش از آمدن هیئت حزب اسلامی به کابل صورت گرفت.

 
در پیوند به این مسئله، یکی از فرماندهان طالبان در گفت و گو با هفته نامه ی "نیوز ویک" چاپ امریکا، اظهار داشت که مصالحه ی حکمتیار و پیوستن او با دولت بر گروه طالبان تأثیری ندارد. این فرمانده طالبان، حزب اسلامی را ضعیف تر از یک فرمانده محلی طالب عنوان کرده است.

با این حال، دولت افغانستان بر مسئله ی گفت و گو با مخالفان مسلح تأکید دارد و قرار است در ماه آینده، شورای ملی مشورتی صلح را برای چگونگی آوردن صلح و گفت و گو با مخالفان، برگزار نماید. از سوی دیگر، نهاد های  مدنی و مدافع حقوق بشر، گفت و گو با گروه های مسلح مانند حزب اسلامی و طالبان را، بدون در نظر گرفتن عدالت، نقض حقوق قربانیان می دانند.

با این حال، آگاهان  با توجه به  پیشینه ی فعالیت های آقای حکمتیار در گذشته، پوستن اش  به دولت افغانستان به خاطر تأمین انیت و صلح را، به دیدده ی شک می نگیرند. هارون میر با اشاره به گذشته ی آقای حکمتیار عنوان می کند که آقای حکمتیار، همواره برای قدرت در معالمه و جنگ بوده و کمتر دیده شده است که در موضع سیاسی اش، ثبات سیاسی کمتر دیدشه شده، همچنان همواره کمتر به صلح و بیشتر به منافع خود اندیشیده است.

با این حال، این که آیا با پذیرفته نشدن طرح حکمتیار او حاضر خواهد شد به دولت افغانستان بپیوندد؟ تا هنوز پاسخی روشن نیست.