جلب حمایت جامعه ی جهانی برای مساله ی مصالحه با طالبان، یکی از مهمترین موضوعات کنفرانس لندن خواهد بود که قرار است در اواخر ماه جاری میلادی، برگزار شود. مقامات حکومت کابل می گویند که در این زمینه طرح های مشخصی آماده شده است و این مساله در کنفرانس لندن، مورد بحث جدی قرار خواهد گرفت. جلب حمایت عملی جامعه ی بین المللی از مساله مصالحه با مخالفین مسلح، مهمترین محور این طرح است. وحید عمر سخنگوی رییس جمهور در این زمینه می گوید: "پیشنهاد های مشخصی از سوی حکومت افغانستان برای کنفرانس لندن آماده شده است... در زمینه مصالحه ی با مخالفین مسلح دولت، ما طرح های مشخصی تهیه کرده ایم."
پیش از این نیز برخی از کشورهای غربی از مصالحه با عناصری که "طالبان میانه رو" خوانده می شوند حمایت کرده اند؛ اما مقامات دولت افغانستان می گویند که گام عملی ای تا کنون در این زمینه برداشته نشده است و هنوز این حمایت ها تنها در قالب کلمات بوده است.
این در حالیست که رییس جمهور حامد کرزی بارها از طالبان خواسته است تا سلاح های شان را به زمین بگذارند و با دولت وی وارد مذاکره شوند.
آخرین بار، دوهفته پیش در روز عاشورا، حامد کرزی بار دیگر بر این موضع خود اصرار ورزید و از مخالفین مسلح دولت خواست که دست از مخالفت برداشته و آنچه که او "کشتن برادران و خواهران خود" خواند را متوقف کنند.
در حالی که حامد کرزی و نیز حامیان بین المللی وی همواره از دلبستگی خود برای مذاکره و مصالحه با شورشیان سخن گفته اند؛ اما به نظر می رسد که طرز نگاه این آنها، در این زمینه به شکل گسترده ی متفاوت و ناسازگار است.
مسعود انصاری، نویسنده و تحلیگر سیاسی می گوید، در مساله ی مذاکره با طالبان کرزی همواره آغوشش را گشاده تر جلوه داده است، طوری که او بین کسانی که غربی ها "عناصر تروریست" و "عناصر میانه رو" طالبان می نامند؛ تفکیکی قایل نبوده است.
نام ملا عمر، رهبر طالبان هم اکنون در فهرست سیاه سازمان ملل قرار دارد؛ اما کرزی مکرراً او را "برادر" خود خطاب می کند و از وی می خواهد که به میز مذاکره بنشیند.
انصاری می افزاید که با این حال، موضع گیری کرزی از پابرجایی و ثبات چندانی نیز برخوردار نیست و بارها دیده شده است که وی ضد و نقیص حرف زده است.
"زمانی کرزی ملا عمر را برادر خود می خواند و از وی التماس می کند که با مذاکره توافق کند؛ اما از سوی دیگر می گوید تنها با کسانی مذاکره خواهد کرد که دست شان به خون مردم آلوده نباشد و با گروه تروریستی القاعده ارتباط نداشته باشد." انصاری علاوه می کند: "موضع گیری های کرزی در این زمینه کاملاً متناقص است؛ زیرا آلوده بودن دستان ملاعمر به خون هزاران انسان؛ یک واقعیت کاملاً انکار نا پذیر است."
یحیی نبوی، تحلیگر سیاسی می گوید که طالبان در مساله ی مذاکره برخلاف جامعه ی جهانی و حکومت کابل، اغلباً موضع یکسان و سرسختانه ی داشته اند.
"شورشیانی که خود را طالبان می نامند و در حال حاضر با نیروهای ناتو و دولت افغانستان می جنگند، هموراه مذاکره را رد کرده اند؛ اما دولت افغانستان بیهوده بر مساله ی مذاکره پافشاری می کند."
نبوی می افزاید که در هر کشمکشی، طرف ناتوان و ضعیف بیشتر علاقه مند مذاکره و مصالحه است، و حالا که حکومت کرزی و حامیان خارجی اش بر مساله ی مذاکره پافشاری می کنند؛ شورشیان تصور می کنند که از موضع قویتری برخوردار استند، و این خود انگیزه ی برای تداوم شورشگیری آنها می شود.
از سوی دیگر، طالبان از آوان پیدایش، همواره با ارزش های مردم سالارانه مخالفت کرده و به صورت یکپارچه ی بر اساس باورهای افراطی شان بر تاسیس حکومتی که "امارت اسلامی" می خوانند اصرار ورزیده اند.
اما حکومت کرزی و حامیان بین المللی اش می گویند تنها با عناصری از طالبان که قانون اساسی افغانستان – قانونی که بر ارزش های مردم سالارانه استوار است – را بپذیرند، مصالحه خواهند کرد.
انصاری در این زمینه می گوید: " کرزی از طالبان می خواهد که با وی مصالحه کنند و این خود ضعف حکومت اش را آشکار می سازد؛ اما از سوی دیگر، خود برای مصالحه پیش شرط تعیین می کند." به باور این تحلیلگر سیاسی، با این همه، تردید های جدی ی وجود دارد که آیا ملا عمر می تواند در صورت حاضر شدن به مصالحه نقش تعیین کننده ای بازی کند یا نه. وی می افزاید که طالبان گروه یکپارچه و زیر فرمان رهبر واحدی نیستند، از این رو مصالحه با رهبر آن ها به معنی مصالحه با تمام شورشیان نخواهد بود؛ زیرا گروههای متعددی در کنار آنها وجود دارند که با انگیزه های گوناگونی می جنگند.
از سوی دیگر، به باور انصاری، شورشگری در افغانستان یک مساله و چالش منحصر به افغانستان نیست که بتواند از طریق مصالحه با عناصر داخلی طالبان حل و فصل گردد؛ زیرا این چالش در ضمن ریشه های عمیقی که در جامعه ی افغانستان دارد؛ ریشه های منطقه ای و بین المللی نیز دارد.
" شورشگری در افغانستان پیامد کشمکش های بین المللی و منطقه ای و نیز پیچیدگی ها و منازعات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی منحصر به فرد افغانستان است. بناً دستکم در کوتاه مدت، بعید به نظر می رسد که شورشگری، حتی در صورتی که رهبری کنونی طالبان حاضر به مصالحه شود؛ پایان یابد."
