حامد کرزی، رییس جمهوری افغانستان، قرار است به زودی اعضای کابینه اش را معرفی کند. اما چگونگی پاسخ کرزی به جامعه ی جهانی و نیز متحدان و اطرافیانش که هرکدام انتظار مقامی را دارند، هنوز یک پرسش جدی و یک معما باقی مانده است.  

پیش از انتخابات، کرزی تلاش کرد با وعده کردن سمت های مهم دولتی و نیز حمایت سیاسی، شماری از رهبران پرنفوذ قومی و یا به اصطلاح "جنگسالاران" را در کنار خود گردهم آورده و به این وسیله موضع اش را قویتر نماید.

حالا زمان عملی کردن وعده های که کرزی و یا ستاد انتخاباتی وی کرده بود، فرا رسیده است. مسلماً اغلب کسانی که از کرزی در جریان انتخابات حمایت کردند، هم اکنون انتظار پست و مقامی را دارند.

این در حالی است که در جهت دیگر، فشار جامعه ی بین المللی به ویژه ایالات متحده امریکا بر کرزی به صورت فزاینده ی در حال افزایش است. جامعه ی جهانی کرزی را زیر فشار قرار داده تا دولتی بدون حضور جنگسالاران تشکیل دهد و نیز حکومتش را از فساد در فاصله ی زمانی شش ماهه پاک نماید. امریکایی ها حتی کرزی را تهدید کرده اند که اگر وی نتواند خواست های آنها را برآورده کند، نیروهای خود را از افغانستان خارج خواهند کرد.

مسلم است که کرزی برای موفقیت در دور دوم ریاست جمهوری اش به حمایت بین المللی نیاز حیاتی دارد؛ اما نیاز وی به حامیان داخلی اش نیز برای بقا و موفقیت وی مهم به نظر می رسد.

وضع کنونی، مخمصه ی بزرگی است که کرزی در آن گیر افتاده است. اگر وی به خواست جامعه ی جهان تن دهد، باید اغلب متحدان داخلی اش که از سوی غرب جنگسالار و فاسد خوانده می شوند را از خود دور کند؛ اما ناامید ساختن حامیان قدرتمند داخلی، بحران جدید داخلی برای وی خلق خواهد کرد.

کرزی ظاهراً مصالحه با مخالفین مسلح و تشکیل یک دولت وحدت ملی را در راس برنامه ی کاری اش قرار داده است، بناً در چنین مقطعی بعید به نظر می رسد که کرزی موضعش را بر علیه جنگسالاران و رهبران بانفوذ قومی تغییر دهد.

این در حالی است که جامعه ی جهانی نیز روی مواضعش، به ویژه در خصوص مبارزه با فساد و عدم شرکت جنگسالاران در حکومت قاطع به نظر می رسد.  

حالا مربوط به کرزی است که از میان این دو جریان و دو خواست متضاد، یکی را انتخاب کند.

وحید مژده، کارشناس سیاسی باور دارد که امریکایی ها برای حفظ و بقای کرزی و دولت وی به افغانستان نیامده اند؛ بلکه برای تامین منافع راهبردی خودشان در افغانستان نیروی نظامی دارند و از دولت افغانستان حمایت می کنند. مژده می گوید که کرزی به خوبی می داند که حتی اگر وی به خواست و اراده ی غربی ها تن ندهد، آنها نمی توانند به تهدیدات شان جامه ی عمل بپوشانند و به همین علت است که کرزی خواست های غربی ها را خیلی جدی نمی پندارد.

مژده می گوید کرزی حتی در سخنرانی اش در مراسم تحلیف، چراغ های سرخی به غربی ها نشان داد. غربی ها از کرزی خواسته بودند که مبارزه علیه فساد را در راس برنامه ی کاری پنج سال آینده اش قرار دهد؛ اما کرزی بر خلاف خواست آنها، گفت که مصالحه با مخالفین مسلح در راس برنامه های او قرار دارد، نه مبارزه علیه فساد.  

مژده می افزاید که برخلاف فشار غربی ها، فشار جنگسالاران و رهبران قومی برای کرزی چالش برانگیزتر خواهد بود. کرزی می داند که عناصر داخلی، تهدید باالقوه ای برای حکومت وی استند و در صورتی که کرزی برعلیه آنها موضع بگیرد؛ تهدید این عناصر از قوه به فعل تبدیل خواهد شد. این موضوع به این دلیل مهمتر است که رقبای انتخاباتی کرزی هنوز هم وی را نامشروع می دانند و از این جهت، حمایت متحدان داخلی دیگری برای کرزی سرنوشت ساز است.

وی می گوید: "کرزی می خواهد مطمئن شود زمانی که وی شخصی را به عنوان والی در ولایتی منصوب می کند؛ این شخص بتواند مقامش را تصاحب کند و با چالشی از سوی جریانی به دلیل آنچه عدم مشروعیت خوانده می شود مواجه نگردد."

اما مسعود انصاری، نویسنده و تحلیگر سیاسی با این دیدگاه موافق نیست.

انصاری می گوید کرزی ریاست جمهوری کنونی اش را به جامعه ی جهانی مدیون است. جامعه ی جهانی به دلیلی که به بحران انتخاباتی افغانستان نقطه ی پایانی گذاشته باشند کرزی را پذیرفتند؛ اما با این حال، حمایت غرب از کرزی دیگر همانند 8 سال گذشته بی دریغ نخواهد بود.  

به باور انصاری، پنج سال آینده آخرین فرصت جامعه ی جهانی است تا در افغانستان به اهدافش نایل آید و نیز برای افغانستان آخرین فرصت است تا اساسات و اصول دموکراسی را در کشور نهادینه و پایدار کند، و اکنون این موضوع را غربی ها تا حدی زیادی درک کرده اند.

انصاری می افزاید که غربی ها، به ویژه امریکایی ها در باتلاق افغانستان گیر مانده اند، آمار تلفات سربازان شان در افغانستان روز به روز رو به افزایش است، و مهمتر از همه، اعتبار و آبروی ناتو، به شدت زیر سئوال رفته است. بخشی از این مشکل به دلیل مدیریت ضعیف شخص کرزی و فساد اداره ی وی ایجاد شده است.

به همین علت است که این بار کرزی مجبور است که به خواست و اراده ی غربی ها متعهد شود، چون در غیر این صورت، حکومت وی حتی برای چند ماهی نمی تواند بدون حمایت و حضور غربی ها دوام بیاورد.

انصاری  باور دارد که حمایت به اصطلاح جنگسالاران و رهبران قومی برای کرزی خیلی مهم است؛ اما این پیشتیبانی به اندازه ی حمایت غربی ها حیاتی نیست. وی می گوید: "در صورتی که کمک های جامعه جهانی بلافاصله قطع گردد، در مقطع کنونی، حکومت کرزی ضعیف تر از آن است که بتواند در برابر ناامنی های فزاینده و چالش های مالی که کشور با آن دست و پنجه نرم می کند، دوام بیاورد، و این موضوع را کرزی به خوبی درک می کند."