انتخابات یکی از بزرگترین دستاورد های افغانستان پس از سقوط رژیم طالبان در سال 2001 میلادی تلقی می شد؛ اما هم اکنون تردیدهای زیادی در باره ی مشروعیت دومین انتخابات ریاست جمهوری تاریخ افغانستان به میان آمده و حامد کرزی – برنده ای احتمالی این انتخابات، با چالش های بزرگ داخلی و بین المللی مواجه می باشد.

یکی از بزرگترین چالش هایی که کرزی در صورت برنده اعلام شدن با آن مواجه خواهد شد، احتمال اعتراضات خشونت بار و گسترده ای علیه وی است. ادعاها و شواهد تقلب گسترده در انتخابات اخیر افغانستان که از سوی ناظران داخلی و بین الملی ثبت شده است، نگرانی های زیادی را در باره ی مشروعیت این انتخابات به میان آورده است.  

نگرانی دیگر در مورد آینده و پیامد هایی معاملات بحث برانگیز کرزی با رهبران قومی و فرماندهان بحث برانگیز جهادی، چون محمد محقق، مارشال قسیم فهیم و به ویژه، جنرال عبدالرشید دوستم است.

دوستم که پس از یک جدل فزیکی و بحث برانگیز با یکی از رقبای سیاسی اش از سال گذشته به این سو در حال تبعید در ترکیه به سر می برد، کرزی را در مقابل بدست آوردن امتیاز و قدرت بیشتر در انتخابات اخیر حمایت کرد. او برای مدتی کوتاهی اجازه ی بازگشت به افغانستان را یافت؛ اما پس از یک هفته کمپیاین های انتخاباتی که برای کرزی انجام داد، دوباره به ترکیه بازگردانده شد.

براساس نتایج ابتدایی انتخابات، حامد کرزی بیشتر از 54 درصد آرا را از آن خود کرده است. در حالی که مهمترین رقیب او، عبدالله عبدالله بیشتر از 27 درصد آرا کسب نموده است.

اما نتایج نهایی انتخابات افغانستان توسط کمیسیون شکایات انتخاباتی، که مسوولیت بازرسی ادعاهایی تقلب و بی نظمی های انتخاباتی را دارد اعلام خواهد شد.

کمیسیون شکایات انتخاباتی هم اکنون مصروف رسیدگی به حدود 3000 شکایتی است که از سوی نهادهای ناظر داخلی و بین المللی انتخابات مطرح شده است. بیشتر این شکایات بر علیه تیم حامد کرزی مطرح شده است. همین اکنون روند شمارش آرای مشکوک آغاز شده و احتمال می رود که به زودی نتیجه ی نهایی اعلام شود.

اگر اتهامات تقلب ثابت شود، شماری زیادی از آرای نامزدان، به ویژه آرای حامد کرزی کاسته شده و انتخابات به دور دوم کشانده خواهد شد و در آن صورت کرزی و عبدالله به رقابت خواهند پرداخت.

مهندس محمد حبیب، پژوهشگر و کارشناس سیاسی باور دارد که افغانستان در صورتی که کرزی در دور اول انتخابات برنده اعلام شود روزگاری سختی در پیش خواهد داشت. وی می گوید درصورت برنده اعلام شدن کرزی در دور نخست، افکار عمومی، دستکم در برخی از نقاط کشور قانع نخواهد شد و به همین دلیل احتمال اعتراضات خشونت آمیز وجود دارد، و اگر چنین اعتراضاتی صورت پذیرد، افغانستان را به سوی یک بحران سوق خواهد داد.

مهندس حبیب باور دارد که برگزاری دور دوم انتخابات به صورت شفاف و عادلانه می تواند باعث اقناع افکار عمومی شود و برنده ی انتخابات هر کسی که باشد مورد پذیرش قرار خواهد گرفت؛ اما در غیر این صورت، مشکلات کنونی افغانستان چند برابر خواهد شد.

وی می گوید: " برنده اعلام شدن کرزی در دور نخست انتخابات، طرفداران عبدالله، که بیشتر در مناطق شمال و شمال شرق کشور زندگی می کنند را خشمگین خواهد کرد. و اگر ساکنان آن مناطق نیز بر علیه کرزی برخیزند، دولت کرزی به شدت ضعیف شده و حتی برای شورشیان طالبان امکان باز پس گیری قدرت به میان خواهد آمد."

اما یحیی نبوی، تحلیگر سیاسی در تلویزن تمدن با این استدلال موافق نیست. نبوی باور دارد، با وجود این که مردم از تقلب هایی گسترده ای که احتمالاً صورت گرفته است ناراضی استند؛ اما طرفدار این نمی باشند که وضعیت از بد، بدتر شود.

وی می افزاید: "مردم افغانستان از سه دهه جنگ و خونریزی خسته شده اند، با وجود همه ی بی نظمی هایی که در دوره ای کنونی وجود دارد، مردم این دوره را از دوران رژیم طالبان و یا دوران جنگ های داخلی در دهه ی 70 ترجیح می دهند." نبوی علاوه می کند: "مسلماً مردم از تقلب های گسترده ای که احتمالاً از سوی برخی از نامزدان مطرح صورت گرفته ناراضی هستند؛ اما در این حال می دانند که اعتراضات و آشوب افغانستان را به سوی وضعیتی بدتری سوق خواهد داد."

اما نبوی با این حال تاکید می کند که کمیسیون شکایات انتخاباتی باید همه ی اتهامات تقلب را به صورت جدی پیگیری نماید، زیرا در غیر این صورت، دولتی که بر اساس این انتخابات بحث برانگیز به میان آمد، از مشروعیت برخوردار نخواهد بود.

این تحلیلگر در عین حال تاکید می کند که حامد کرزی در صورت برنده شدن با چالش های عمده ی ملی و بین المللی مواجه خواهد شد.

وی در این زمینه می گوید: "مردم در برخی از مناطق شمال و نقاط مرکزی افغانستان به دلیلی به کرزی رای دادند که به آنها وعده ی حقوق و خدمات بیشتر داده شده است. اگر کرزی این وعده هایش را عملی نتواند و یا نکند، حمایت مردمی از وی به صورت گسترده ای کاسته خواهد شد."

از سوی دیگر ائتلاف کرزی با برخی از فرماندهان جهادی و رهبران قومی ای که طرفداران شان را تشویق کردند به کرزی رای بدهند نیز خیلی شکننده به نظر می رسد.

مسعود انصاری، نویسنده و کارشناس سیاسی می گوید: "همه ی فرماندهان جهادی، رهبران قومی و افراد قدرتمند از کرزی در برابر بدست مقام، حمایت سیاسی، و ظاهراً حقوق بیشتر برای اقوام شان حمایت کردند. این افراد هر زمانی که متوجه شوند مسئله ی خلاف منافع آنها در دولت کرزی جریان دارد، نخستین کسانی خواهند بود که علیه کرزی موضع می گیرند."

انصاری به قضیه مارشال فهیم اشاره می کند و گوید، مارشال فهیم یکی از جدی ترین منتقدان کرزی در پنج سال گذشته بود. او چندین بار کرزی را به دلیل حذف مجاهدین از ساختار قدرت و نادیده گرفتن حقوق آنها ملامت کرد؛ اما حالا او معاون اول کرزی است. او همان فهیمی است که پیش از آن بوده است. او چیزی را علیه منافعش تحمل نخواهد کرد.

انصاری می افزاید که قضیه دوستم نگرانی ای دیگری است.

وی در این زمینه می گوید: "جنرال دوستم فکر می کرد که در برابر حمایت از کرزی دوباره به قدرت بر خواهد گشت؛ در حالی که او مدتی کوتاهی اجازه یافت به افغانستان برگشته تا طرفدارانش را ترغیب برای رای دادن به کرزی نماید؛ اما خیلی زود مجبور شد که دوباره افغانستان را ترک کند."

به باور انصاری این موضوع طرفداران جنرال دوستم را ناامید و خشمگین کرده است.

نکته ی دیگر که انصاری به آن اشاره کرد، موضوع تنش های محمد محقق و کرزی در سال گذشته بر سر مناقشه کوچی ها با ساکنین بومی بهسود ولایت میدان وردک بود. تنش میان محقق و کرزی زمانی اوج گرفت که کرزی در برابر یورش کوچی ها به ولسوالی های بهسود، موضع منفعلی اتخاذ کرد، و پس آن محقق خواستار تظاهرات گسترده ای علیه این یورش شد. تقاضایی که باعث شد دهها هزار نفر از طرفداران محمد محقق به جاده های کابل ریخته و علیه کرزی شعار دهند.

به عقیده ی انصاری تکرار چنین وقایعی بسیار محتمل به نظر می رسد.

از سوی دیگر در مقطع کنونی پیشتیبانی بین المللی برای افغانستان خیلی حیاتی بوده و هرگونه کاهش این پیشتیبانی چالش بزرگتر فرا راه کرزی خواهد بود.

این چالش در حال حاضر با توجه به تنش اخیری که میان نماینده ی ویژه سازمان ملل در افغانستان و معاون برکنار شده اش، پیتر گالبرایت، بر سر چگونگی برخورد با اتهامات تقلب گسترده در انتخابات افغانستان اوج گرفته، قوت بیشتر یافته است.  

پیتر گالبرایت، معاون کای آیده، که اخیراً از سوی دبیر کل سازمان ملل، بان کی مون برکنار شد، در نامه ی که چندی پیش به دبیر کل سازمان ملل نوشت، پرسشهای جدی ای را در باره ی صداقت کارکرد سازمان ملل در افغانستان، و مهمتر از آن، در باره ی مشروعیت انتخابات افغانستان مطرح کرده بود.

براساس ادعاهای گالبرایت، حدود 30 درصد آرای کرزی تقلبی می باشد در حالی که آرای تقلبی نامزدان رقیب وی خیلی کمتر است. گالبرایت گفته است که در چندین ولایت افغانستان، از جمله در قندهار، آرای که سرانجام شمرده شده است، چهار تا ده برابر بیشتر از آرای واقعی ای بوده که در صندوق ها ریخته شده بودند.

گالبرایت در مقاله ی که برای روزنامه واشگنتن پست نوشته گفته است: "تقلب اخیر در انتخابات افغانستان، پس از 8 سال جنگ ایالات متحده و هم پیمانانش بر علیه طالبان، پیروزی راهبردی ای را نصیب آنان کرد." او در ادامه می افزاید: "رییس جمهور اوباما برای دستیابی به یک راهبرد کارآمد به یک همکار افغانی مشروع نیاز دارد."  

اظهارات بحث بر انگیز دومین مقام بلند پایه سازمان ملل در افغانستان از یک سو، ادعای ناظرین اتحادیه اروپا که بر اساس آن حدود یک و نیم میلیون آرا تقلبی خوانده شده و بیشتر آن به نفع کرزی عنوان شده بود از سوی دیگر، و از جانب سوم، صدها گزارش و تحلیلی که در باره ی تقلب تیم کرزی در رسانه ها و مطبوعات جهانی به نشر رسیده است، رییس جمهور کرزی را زیر فشارهای شدید سیاسی و روانی بین المللی قرار داده است.  

سرور جوادی کارشناس سیاسی و نماینده پارلمان می گوید: "حالا که صدها گزارش در مورد تقلب در انتخابات افغانستان در رسانه های غربی به نشر رسیده است، حتی اعلام برنده بودن کرزی از سوی کمیسیون شکایات انتخاباتی نیز نمی تواند، افکار عمومی جهانی را اقناع کند." وی افزود: " پس از این دولت های غربی در قانع کردن مردم شان برای پیشتیبانی از حکومتی که بر اساس تقلب بنا نهاده شده است کار سختی در پیش خواهند داشت."

به باور جوادی، نبرد علیه تروریزم نیز از این وضعیت متاثر شده و طرفدارانی بیشتری را از دست خواهد داد.

"حتی اگر کرزی برنده ی انتخابات اعلام شود، از حمایت بین المللی آنچنانی که در 8 سال گذشته استفاده کرد، برخوردار نخواهد شد. بناً کاهش احتمالی حمایت بین المللی برای کشوری که شدیداً به منابع خارجی نیازمند است، کشور را به سوی بحران سوق خواهد داد."