داکترشهلاحق، رییس بخش ارتقای ظرفیت های کمیسیون مستقل انتخابات، در مورد روند انتخابات افغانستان به پرسش های خبرنگار بامداد، پاسخ داده است.

چه تغییراتی میان طرزالعمل ها ودستورالعمل های انتخابات پارلمانی گذشته وامروزآمده است؟

در طرزالعمل ها و دستورالعمل های  انتخاباتی در مطابقت با قانون جدید انتخابات،  تغییراتی رو نما شده است. ازجمله در طرزالعمل نامزدی نامزدان، شرایط و مقتضیات نامزد شدن برای انتخابات ولسی جرگه را می توان نام برد که مانند پرداخت وجه تضمین از 10000 افغانی به 30000 افغانی، تغییر تعداد حمایت کنندگان از 300 به 1000، استعفا از بعضی پست های وظیفوی مشخص، تکمیل نمودن فورمه ی عدم مسولیت، ایجاد کمیته ی بررسی مرتبط بودن نامزدان با گروه های مسلح غیر قانونی وغیره.

 در بخش طرزالعمل های رای دهی وشمارش باید گفت که جهت مطمین شدن از این که در فورمه ی نتایج آرا، دستبرد صورت نگیرد، بخش آرای درج شده در فورمه توسط سکاشتیب مخصوص پوشانیده می شود ، مورد دیگر این که در صورت ضرورت اوراق رای دهی اضافی به محلات توزیع نمی گردد، بلکه تیم های جدید ایجاد خواهد شد. 

محلات رای گیری ازمراکز رای گیری چه فرق دارد؟

 مراکز رای دهی جای یا محلی است که در آن رای دهی صورت می گیرد و محل رای دهی یک محل مشخص شده در مرکز رای دهی است که یک تعداد معین از رای دهندگان در آن رای می دهند.  به طور مثال یک مکتب یک مرکز رای دهی است که رای دهندگان برای رای دهی مراجعه می کنند، جهت فراهم آوری سهولت برای رای دهندگان و هچنان ایجاد نظم در جریان رای دهی  در داخل مکتب چندین صنف به عنوان مکان های مشخص تعین می گردند تا رای دهندگان در آن ها رای دهند که آن ها را محلات رای دهی می نامند.  در حقیقت یک مرکز رای دهی متشکل از چندین محل رای دهی می باشد که نظر به ضرورت به محلات زنانه و مردانه، تقسیم گردیده اند.  

مجموع مراکزرای گیری درانتخابات پارلمانی امسال به چند می رسد؟

تعداد مراکز رای دهی در انتخابات پارلمانی امسال، به 6835 می رسد؛ ولی تعداد لست نهایی آن بعد از بررسی های نیروهای امنیتی، اعلام می گردد.

 چه تعداد محلات رای گیری درمراکز رای گیری انتخابات امسال، درنظرگرفته شده است؟

   در مجموع 19942 محل در سراسر کشور در نظر گرفته شده است که تعداد آن نظر به ضرورت در هر مرکز متفاوت است و هر مرکز حد اقل دو محل را دارا خواهد بود.

مراکز رای گیری براساس کدام معیارایجاد گردیده است؟

مراکز رای دهی نظربه تعداد رای دهندگان ثبت شده، احصائیه نفوس، شرایط جغرافیوی و قابل دسترس بودن ایجاد گردیده اند.

چه تعداد نامزدان درانتخابات پارلمانی امسال شامل لست نهایی نامزدان می باشند؟

 برای انتخابات ولسی جرگه به تعداد 2556 تن که 52 تن آنها را کوچی ها تشکیل می دهند شامل لست نهایی گریده اند.

چه تعداد نامزدان زن شامل لست نهایی نامزدان شده اند؟

به تعداد 406 تن زنان شامل لست نهایی گردیده اند که 10 تن آنها برای حوزه انتخاباتی کوچی ها خود را نامزد ساخته اند.

نظارت از انتخابات چیست وچرا صورت می گیرد؟

نظارت عبارت از بررسی از روند انتخابات است، نظارت می تواند از پروسه های مختلف انتخابات صورت گیرد، نظارت از روند انتخابات سبب تضمین شفافیت انتخابات می گردد، بدین مفهوم که افراد نظارت کننده که شامل کتگوری های مختلف می گردند تا به مردم و نهاد های مربوطه اطمینان دهند که پروسه انتخابات مطابق طرزالعمل ها و قوانین نافذه صورت گرفته است. 

 کی ها می توانند ناظران باشند؟

 نمایندگان احزاب سیاسی ثبت شده در وزارت عدلیه کشور که در عین زمان اعتبار نامه کمیسیون انتخابات را نیز دریافت کرده باشند و نمایندگان کاندیدان مستقل که آنها نیز اعتبار نامه کمیسیون را داشته باشند، از پروسه انتخابات نظارت کرده می توانن.

مشاهده چیست و چه فرقی با نظارت دارد. همین طور کی ها می توانند به عنوان مشاهدان درمراکز رای دهی حضورداشته باشند؟

  کمیسیون انتخابات مسولیت دارد که انتخابات شفاف و عالانه را مطابق قانون انتخابات وطرزالعمل های تصویب شده این کمیسیون، برگزار کند. برای تضمین این که انتخابات به صورت شفاف برگزار شود، شماری از افراد در محلات ومراکز رای دهی به عنوان مشاهد یا شاهد حضور خواهند داشت تا آن ها از روند اجرای پروسه مشاهده بعمل آورند، مشاهدین از اجرای پروسه صرف مشاهده بعمل آورده و حق هیچگونه ابراز نظر از چگونگی اجرای روند را در محلات ندارند و آنها صرف به نهاد مربوط خود راپور خواهند داد اما کسانی که از پروسه نظارت می کنند می توانند در مورد هر نوع نگرانی های موجود ابراز نظر نمایند، رای دهنده را مورد اعتراض قرار دهند و یا شکایت درج نمایند. مشاهدین اکثراً از نهاد های غیردولتی و غیر وابسته اند که بیشتر شامل نهادهای اجتماعی و جامعه ی مدنی می گردند در عین زمان نهادهای مشاهد بین المللی نیز، وجود دارند.

تخطی وتقلب به کدام  اعمال اطلاق می گردد؟

 اجرای هر نوع عملی که خلاف قوانین نافذه و دستورالعمل ها و طرزالعمل ها ی تصویب شده کمیسیون انتخابات صورت می گیرد تخطی وتقلب نامیده می شود. این اعمال مانند جعل و تزویر کارت های ثبت نام و دیگر اسناد انتخاباتی، تلاش برای رای دهی بیشتر از یک مرتبه، تهدید، تخویف و هتک حرمت به رای دهندگان، نامزدان، کارمندان انتخابات و نمایندگان رسانه ها، تقلب در پروسه رای دهی وشمارش، دخالت در مواد ولوازم انتخاباتی بدون صلاحیت، نقض اصول رفتار نامزدان، نمایندگان آنها و کارمندان انتخابات، عدم رعایت دساتیر کمیسیون انتخابات وکمیسیون شکایات انتخاباتی، استفاده از هر گونه سمبول، رنگ، شعار و سایر علایم بوسیله نامزدان ویا نمایندگان آنها در محلات رای دهی، ارائه معلومات نادرست به کمیسیون و کمیسیون های مربوط آن و موارد دیگر.

هرگاه آرای حاصله دونامزد ازیک محل مساوی باشد برنده چگونه اعلان می گردد؟

 نتایج انتخابات به اساس محلات رای دهی اعلان نمی گردد ، در سطح محلات بعد از شمارش آراء نتایج آراء حاصله تمام نامزدان در فورمه نتایج درج ودر محل مربوطه به نمایش گذاشته می شود، کمیسیون انتخابات نتایج نهایی را بر اساس حوزه انتخاباتی اعلان می کند،  برای انتخابات ولسی جرگه هر ولایت یک حوزه انتخاباتی  است و نظربه تعداد نفوس هر ولایت تعداد معین کرسی ها برای هر حوزه اختصاص یافته است، هرگاه نظر به تعداد کرسی های اختصاص یافته  آخرین نامزد که بیشترین آراء را حاصل نموده و باید کرسی را اشغال کند دو نفری باشند که آرای مساوی دارند در این صورت جهت اشغال کرسی توسط یکی از این نامزدان، مطابق به قانون جدید انتخابات یک کمیته ی متشکل از یک عضو ستره محکمه بحیث رییس و دو عضو کمیسیون بحیث اعضاء با در نظرداشت عالیترین معیار ها حداکثر در مدت 15 روز تعیین میگردد.

نتایج شمارش آرا ی مراکز در چند فورم ثبت وبه کدام مراجع، چه وقت وچگونه تسلیم داده می شود؟

برای انتخابات ولسی جرگه هر محل رای دهی یک فورمه نتایج دریافت خواهد کرد که 4 کاپی دارد، کاپی اصلی آن به رنگ آبی است که به مرکز ملی نتایج در کابل انتقال داده می شود، کاپی دوم به رنگ زرد است که بداخل صندوق رای دهی همراه با اوراق رای دهی گذاشته شده و به دفتر ولایتی انتقال می یابد، کاپی سوم به رنگ گلابی است که در محل نصب می گردد و کاپی چهارم به رنگ سبز است که برای ناظرین داده می شود.

سلسله مراتب جمع آوری آرای حاصله ازمحلات ومراکز انتخابات چه گونه است؟

 شمارش آراء بعد از ختم رای دهی در محلات رای دهی صورت می گرد، روسای محلات بعد از شمارش آرا، آرای حاصله تمام نامزدان را در فورمه نتایج درج می نمایند، طوری که در مورد کاپی های فورمه ی نتایج قبلاً اشاره شد، فورمه ی اصلی به مرکزملی نتایج باید انتقال گردد، رییس محل فورمه نتایج را به مدیر مرکز تسلیم می دهد، مدیر مرکز فورمه های نتایج تمام محلات مربوط مرکز خویش را همراه با فورمه لست رای دهندگان روز انتخابات محلات مربوطه در یک خریطه ی حفاظتی می گذارد و آنرا مهر ولاک می نماید، و بعداً این خریطه های مهر ولاک شده توسط ناظمین ساحوی به دفتر ولایتی و از آنجا به کابل انتقال می یابد.

مفاد شمارش آرای رای دهندگان درمحلات رای دهی  کدام  است؟

برای فراهم  کردن فرصت نظارت مستقیم به رای دهندگانی که درمحل رای دهی حضور دارند به هدف کسب اعتماد آنان برشفافیت انتخابات، اعلان سریع نتایج شمارش آرا، واقتصادی بودن روند است که شمارش آرادرمحلات صورت می گیرد.

اعلان نتایج ابتدایی آرا از نتایج نهایی چه تفاوت دارد؟

کمیسیون انتخابات بعد از دریافت نتایج از تمام محلات آن را در مرکزمعلومات  انتخاباتی (دیتابیس) ثبت کرده و در وقفه های معینه آن را اعلام می نماید که نتایج ابتدایی گفته می شود، بعد از اعلام نتایج ابتدایی یک مدت زمان معین برای اعتراضات وشکایات اختصاص می یابد و بعد از این که کمیسیون شکایات همه شکایات را بررسی کردند کمیسیون انتخابات نتایج نهایی را اعلام می کند.

باتوجه به تعداد زیادنامزدان، اوراق رای گیری چگونه است؟ 

اندازه اوراق رای دهی نظر به تعداد نامزدان متفاوت خواهد بود، جهت سهولت برای دریافت نامزد مورد نظر توسط رای دهندگان، اوراق رای دهی شامل شمار ه نامزد،  اسم نامزد، عکس نامزد، سمبول یا نشان انتخاباتی و محل نشانی شده می باشد.