چندی است كه حامد كرزی رییس جمهور كشور، به اعتقاد خودش بمنظور دست یافتن به مصالحه ملی و پایان دادن به جنگ درافغانستان ، طرح گفت وگو ومصالحه با گروه های مسلح ضد دولتی درراس طالبان را مطرح نموده که در کنفرانس لندن،  به یكی ازمحورهای اساسی مباحث تبدیل شده بود. 

این طرح كرزی حمایت طرفداران وحامیان بین المللی وی ازجمله آمریكا وانگلستان را نیز درپی داشت. دراین حال سازمان ملل متحد نام پنج تن از اعضای این گروه را از لست سیاه خود خارج نمود؛ مگر به باور برخی از منتقدین این عمل نوعی باج گونه بود که این سازمان به طالبان داد. 

از سوی دیگر مسله ی امتیازات ومشوق های مادی وایجاد زمینه های اشتغال نیز برای افرادی از طالبان كه سلاح برزمین گذارند وتسلیم دولت شوند، مطرح شده ومورد حمایت قدرت های ذیدخل درقضایای این كشور قرارگرفته است.

اما ازآنطرف طالبان هرگونه مذاكره ومفاهمه با دولتمردان افغانستان وحامیان خارجی آنان را، رد نموده وعملی را انجام نداده اند كه نشاندهنده ی درصدی از عقب نشینی این گروه از مواضع قبلی شان دربرابر پیشنهاد كنندگان مصالحه باشد.

با این كه هرعقل سلیم وهرفرد عاقلی از طرح ها وپیشنهاداتی كه منجر به ترك مخاصمه وبرقراری صلح درافغانستان گردد، حمایت وجانبداری می نماید؛ اما طرح وبرنامه ی می تواند برای دست یافتن به این مهم موثر وبرای ملت رنجدیده این كشور قابل پذیرش وباور باشد كه عقلانیت وجنبه های عملی آن نیز، بیش از مسایل احساسی مورد توجه قرارگیرد .

آنچه كه ناگفته پیداست  نه تنها ملت افغانستان بلكه جهانیان نیز آنرادرك كرده وبه نحوی آنرا تجربه نموده اند این است كه گروه طالبان با توجه به باورهای كه دارند، به هیچ وجه اجازه نخواهند داد تحت چنین شرایطی كه دست بالایی را درمقابله بانیروهای دولتی افغانستان ونظامیان خارجی دارند ( درانجام عملیات های تخریبی وتروریستی) ازمواضع خویش پایین آمده، تن به كاری بدهند كه هیچگاه شاید درباره آن نیند یشیده اند؛ حالا چگونه می شود كسانی راكه بخاطر رسیدن به هدف خود از جان شان می گذرند ودست به حملات انتحاری می زنند تطمیع نمود؟

باور بسیاری از مردم بویژه كارشناسان سیاسی كشور، براین است كه زخمی كه درهشت سال گذشته درپیكره ی كشوری بنام افغانستان بوجود آمد وبرخلاف انتظارمردم هیچگاه التیام نیافت، امروز با تدبیرهای مقطعی كه دولتمردان کشور وحامیان آن، هر از چند گاهی ارایه وعملی می نمایند، این زخم به عفونت شدید رسیده وناسورشده است وبیم آن می رود كه سراسر این وجود بیمار را، فراگیرد .

بااین كه طی روزهای اخیر وپس از كنفرانس لندن بسیاری از خبرگزاری های داخلی وخارجی، خبری رامبنی بر تصمیم سران طالبان برای جدایی از گروه القاعده منتشر نمودند وشاید بسیاری از دولتمردان افغانستان هم آنرابه فال نیك گرفته امیدوار به این شده اند كه شاید این مسله باعث نزدیك شدن موضع طالبان نسبت به دولت وپیوستن به آن گردد؛ اما بسیاری از كسانی كه از طالبان شناخت دقیقی دارند می گویند كه نخست، صحت این خبر بدرستی معلوم ونهایی نگردیده ودوم، اگرهم گروه طالبان به چنین نتیجه ی برسند كه دیگر وقت مفارقت آنان با گروه القاعده رسیده است، این كار را برای این انجام خواهند داد چون این القاعده است كه به عنوان یك گروه تروریستی در جهان مطرح می باشد وطالبان می توانند هرچند بصورت ظاهر با جدانمودن خود از القاعده به رهبری اسامه بن لادن، توجه جامعه جهانی را به خود جلب واسامی رهبران كلیدی خود را ازفهرست  سیاه شورای امنیت سازمان ملل،  پاك نمایند. درثانی نشان بدهند كه درحال حاضر از لحاظ نظامی ومالی آنقدر توانمند وخود كفا شده اند كه بدون دیگران نیز می توانند امورشان را، به پیش ببرند .

نكته ای دیگر قابل تأمل، این است كه چرا حامیان بین المللی دولت افغانستان كه هزاران سرباز وادوات جنگی خودرا به قصد نابودی گروه های تروریستی ومخالف دولت، به این كشور ارسال وجابجا نموده ومیلیارد ها دالر را تاكنون هزینه چیزی نموده اند كه به باوربسیاری از تحلیلگران سیاسی منطقه، خود عامل اصلی ایجاد آن نیز می باشند، این بار وبرخلاف استراتیژی وسیاست های چند سال قبل شان همچو غریقی به هر خس وخاشاك متوسل شده ودل خودرابه این خوش نموده اند كه طرح مذاكره كرزی با طالبان بتواند راه نجاتی را برای آنان باز نماید وباعث نجات سربازان آنان از مرگی گردد كه معلوم نیست دركجا وچه زمانی، سراغ شان خواهد آمد. 

با توجه به تلفات 44 نفری نیروهای خارجی، درماه جنوری سال جاری میلادی و پیش بینی سران سیاسی وتحلیلگران غربی مبنی بر افزایش درگیری ها وتلفات درسال 2010 درافغانستان، بیم آن می رود که تلفات نیروهای خارجی بیشتر و بیشتر شود.  

بنا بر این انتظار می رود دولتمردان غربی درراس آمریكا وانگلستان كه بیشترین نیروی نظامی رادرافغانستان دارند، بیش از پیش به فكر چاره ی خواهند افتاد كه هرچه زود تر خودرا از باتلاقی كه درآن گیرمانده اند بیرون بكشند، وجای شك نخواهد بود كه قدرت های مهم ذیدخل درمسایل افغانستان رییس جمهور كرزی رادرپیگیری بیشتر طرح مطرح شده اش برای كشاندن طالبان به مذاكره بیش از پیش ترغیب وتشویق خواهند كرد؛ هرچند كه برخی از سران كشورهای صاحب نیروی نظامی درافغانستان هرگونه مذاكره وكنارآمدن با طالبانی به قول آنان افراطی را رد نموده اند.

ازسوی دیگر نهاد های مدافع حقوق بشر نیز اعلام نموده اند که طرح مذاکره و آشتی با طالبان زمانی می تواند امید وارکننده وبرای ملت افغانستان قابل قبول باشد که طالبان به قانون اساسی کشور احترام گذاشته ازرفتارهای خشونت آمیز دربرابر مردم بپرهیزند، درغیر آن به گفته ی نهاد های حقوق بشر کنار آمدن گروه طالبان با دولت هیچ نفعی نخواهد داشت .

این درحالی است که آقای کرزی با سفر به برخی ازکشورهای که بالای طالبان نفوذ دارند از جمله عربستان سعودی، تلاش دارد روند مذاکره با این گروه و وادارنمودن آنان به نشست های دو و یا چند جانبه را تسریع ببخشد.

م – حیدری