7 هفته از انتخابات پارلمانی 27 سنبله 1389، می گذرد و ناظران زیادی داخلی و بین المللی از بی نظمی ها و تقلب گسترده در این انتخابات، گزارش داده اند؛ اما کمیسیون مستقل انتخابات اشتراک 5.6 میلیون تن در انتخابات را در شرایط کنونی کشور گام مثبت و ارزنده در روند دموکراسی و انتخابات در افغانستان می خواند. این در حالی است که ناظران انتخابات ارقام ارایه شده از سوی کمیسیون را نیز، زیر سوال می برند. 

اگرچه رییس کمیسیون انتخابات و مارک سیدویل یکی از سخنگویان ناتو، اشتراک مردم را در این روند سلاح نیرومندی خوانده و می افزاید که نا امنی نمی تواند این روند دموکراتیک را ناکام سازد؛ اما بنیاد انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان و همچنین استیفن دیمستورا، نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل متحد در امور افغانستان می گویند، با در نظر داشت تقلب در انتخابات، پیش از وقت خواهد بود که گفته شود انتخابات کامیاب بوده است یا نه.

کمیسیون انتخابات چند روز پس از برگزاری انتخابات اعلام کرده بود که در مجموع 4 میلیون شهروند افغانستان در انتخابات سهم گرفته بودند؛ اما پس از اعلان نتایج ابتدایی، به گفته ی رییس کمیسیون مستقل انتخابات، در انتخابات پارلمانی 5.6 میلیون رای دهنده گان شرکت ورزیده بودند. اما از این جمله، بیش از 1.5 میلیون رای به علت تخطی های انتخاباتی باطل اعلام شده است.  

اکنون این سوال مطرح می شود که تقلب های صورت گرفته در انتخابات و ارایه آمارهای متفاوت شرکت کنندگان در انتخابات از سوی کمیسیون، آیا شفافیت انتخابات پارلمانی را زیر سئوال نمی برد؟ 

جانداد اسپین غر، رییس علمیاتی بنیاد انتخابات آزاد وعادلانه افغانستان (فیفا) می گوید: "این یک حقیقت آشکار و روشن است وهیچ کس نمی تواند از آن چشم پوشی نماید که در انتخابات پارلمانی، بر علاوه از معضل امنیتی، به پیمانه ی وسیعی تقلب صورت گرفته است." 

بر علاوه ی فیفا، برخی از نهادهای ناظر دیگر و شماری از نامزدان نیز مدارک آشکار تقلب در انتخابات را به دست دارند که این اسناد و مدارک را در اختیار کمیسیون های انتخاباتی نیز قرارداده اند.

اسپین غر می گوید که اگر کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایات انتخاباتی این اسناد و مدارک را به دقت مورد بررسی قرار ندهند، طبیعی است که نتایج انتخابات قابل قبول نخواهد بود.

اسپین غر می افزاید، ارایه ارقام رسمی رای دهندگان وظیفه کمیسیون است؛ اما آشکارا می توان گفت که تقلب در انتخابات به پیمانه ی وسیع وجود داشت؛ اما پیش از وقت است که بگویم انتخابات ناکام بود، چرا که هنوز این امید وجود دارد که با تقلب های انجام شده و عاملین آن برخورد قانونی صورت گرفته و رای های پاک از ناپاک جدا شوند. 

اسپین غر می گوید، علیرغم تهدیدات گروهای مسلح و مخالفین دولت، مردم افغانستان با مردانگی تام در بسیاری از مناطق، بدون در نظر داشت این تهدیدات در انتخابات شرکت کردند. 

فیفا می گوید، اسناد و مدارک این نهاد روشن می سازد که شماری از نامزدان، نمایندگان نامزدان، رای دهندگان و کارمندان کمیسیون در تقلب دست داشته اند. با این حال، از سوی کمیسیون انتخابات و کمیسیون شکایات انتخاباتی گام های در راستای پیگیری عوامل این تقلب برداشته شده است؛ اما به باور ناظران این گام ها کافی نیستند. 

تابش فروغ، معاون سخنگوی کمیسیون مستقل انتخابات وجود تقلب در انتخابات را می پذیرد؛ اما می گوید که این تقلب نمی تواند نتایج انتخابات را زیر تاثیر قراردهد. 

فروغ می پذیرد که در میان آنانی که تقلب نموده اند شماری از کارمندان کمیسیون مستقل انتخابات نیز شامل می باشند؛ اما اضافه می کند که کمیسیون مستقل انتخابات در برابر هر کسی که مرتکب تقلب در انتخابات شده است، با قاطعیت واکنش نشان می دهد.

تابش می افزاید که ممکن است تا اعلان نتایج نهایی تغییرات دیگری نیز رونما گردد و در اثر بررسی و رسیدگی تقلب ها، نامزدانی که در فهرست ابتدایی کامیاب اعلام شده اند، از فهرست خارج شده و به عوض آن ها نامزدانی دیگر برنده اعلام شوند. 

تابش می گوید که کمیسیون آمار افراد واجد شرایط رای دهی را 11 میلیون نفر پیش بینی کرده و حدود 11 میلیون برگه رای دهی چاپ کرده بود. او می افزاید: "تلاش کمیسیون این بود تا به تمام مراکز و محلات انتخاباتی در کشور مواد تخنیکی حساس رسانیده شود؛ اما با وجود این تلاش ها، اشتراک مردم در انتخابات کمرنگ بود." 

اما شماری از نامزدان در زمینه ارایه آمار و ارقامی که از سوی کمیسیون اعلام شده و همچنین شفافیت روند انتخابات اظهار تردید می کنند. 

نامزدی از ولایت قندهار که از ذکر نامش خوداری کرد می گوید: "در این ولایت کسانی برنده اعلام شدند که قدرتمند بود و به رای واقعی مردم، وقعی گذاشته نشد."