در روز رای دهی، مسوولیت یک گزارشگر بیش از پیش حساس است. این خیلی مهم است که گزارشگر مدارک شناسایی که نشان دهنده خبرنگار بودن وی باشد را همراه با خود داشته باشد؛ این مدارک باید شامل نام، عکس و نام نهاد خبری مربوط باشد. برای روز انتخابات، کمیسیون مستقل انتخابات کارت هایی ویژه مطبوعاتی ای را صادر نموده که به وسیله آن گزارشگران اجازه می یابند که در محل رای دهی حضور یابند.

زمانی که شما به یک محل یا حوزه رای دهی وارد می شود، باید خود را به مسوول همان حوزه معرفی نمایید. آنگاه با اجازه ی وی می توانید گفتگویی انجام بدهید و یا از آن محل فلم و عکس بگیرید. در ضمن، شما می توانید روند رای دهی را مشاهده و نظارت نمایید.

کارهای که نباید انجام بدهید

• نباید مشکلی برای محرمیت آرا ایجاد کنید؛
• هیچ کسی را برای رای دادن به نامزد مورد نظرتان ترغیب نکنید؛
• خود را به عنوان نماینده یک نامزد و یا حزب سیاسی جلوه ندهید؛
• مهر و موم و یا قفل هیچ صندوقی را باز نکنید؛

همه ی اعمال فوق جرم پنداشته می شود. در ضمن چنین اعمالی صلاحیت و اعتبار رسانه را خدشه دار می سازد.

شما به عنوان یک گزارشگر در یک محل رای دهی فقط با صلاحدید رئیس همان محل می توانید حضور داشته باشید. اگر عملکرد شما نامناسب باشد، احتمال این وجود دارد که رسانه ی شما از فهرست رسانه های که اجازه حضور در محل های رای دهی را دارند، حذف شود.

رسانه ها می توانند در آشکارسازی سوء اداره انتخابات نقش مهمی بازی کنند. انستیتیوت ملی دموکراتیک (NDI) نکات زیر را برای تیم های نظارت کننده انتخابات سفارش می نماید. سفارش های این نهاد، فهرست مفیدی برای خبرنگارانی که می خواهند انتخابات را پوشش دهند، خواهد بود.

تلاش کنید که یکایک موضوعات زیر را نظارت، تحقیق و ثبت نموده و شمار رای دهندگان که از آن متاثر شده اند را ثبت نمایید.

• تلاش های ناعادلانه برای تاثیر گذاشتن روی رای دهندگان و یا مسوولین برگزاری انتخابات از طریق رشوه دادن، وعده استخدام، تهدید، ارعاب، اخلال سازمان یافته روند انتخابات و دسترسی به رسانه ها به صورت نا متوازن

• نفی و یا در نظر نگرفتن حقوق رای دهندگان از  طریق باز نکردن حوزه های رای دهی، فراهم نکردن امکانات برای زنان، کمبود کارمندان زن و یا توزیع نامکمل مواد رای دهی
• تقلب، موضوعاتی مانند دستبرد به صندوق های رای دهی، پر کردن صندوق ها، تخریب ورق های رای، سوء خوانش و سوء شمارش آرا، ارائه گزارش های نادرست به رسانه ها، رای دهی دوباره، و تلاش برای پاک کردن رنگ انگشتان به منظور رای دهی دوباره

• مشکلات تدارکاتی شامل کمبود ورقه های رای، رنگ نا کافی یا رنگی بی کیفیت، عدم فراهم کردن محرمیت کافی برای آرا، عدم حضور کارمندان انتخاباتی، تاخیر در باز کردن محلات رای دهی، و بسته کردن محلات رای دهی پیش از پایان زمان رسمی

• آموزش های مدنی: رای دهندگان از روند رای دهی آگاهی ندارند. رای دهندگان براساس میل خود به افراد مورد نظرشان رای می دهند.

برخی از نهادها، به شمول رسانه ها، نظرسنجی هایی پس از رای دهی انجام می دهند که بیشتر به صورت گفتگوهای کوتاه برای دانستن نتیجه ی انتخابات صورت می گیرد. براساس مقررات رسانه ای کمیسیون مستقل انتخابات، انتشار چنین نظرسنجی هایی در زمانی که رای دهی در جریان است، غیر قانونی می باشد.

نهادهای خبری می توانند گزارشگران شان را در مراکز شمارش آرا داشته باشند؛ اما اعلان نتایج آرا موضوعی است که توسط کمیسیون مستقل انتخابات صورت می گیرد.

(این نکات به استناد "پروژه ی نظارت بر رسانه ها در زیمبابوه" که به وسیله نمایندگی توسعه ی بین الملل کشور ناروی تاسیس شده است، گردآوری شده است.)